Motywacja w zarządzaniu zespołem – strategie, przykłady i narzędzia. Część 1 -

Czym jest motywacja?

Motywacja – możemy znaleźć w literaturze wiele definicji i interpretacji. Na własne potrzeby często wykorzystuję stwierdzenie:

„Energia wytwarzająca się w nas, gdy uświadomimy sobie swoje cele, potrzeby i wartości i chcemy je osiągnąć.”

Taka analiza pokazuje różnorodność motywacji, ponieważ w obszarze „celów, potrzeb i wartości” może znajdować się wiele aspektów indywidualnych dla każdego z nas. Mogą tworzyć swoisty tygiel, który rozpala nasze aspiracje, zaangażowanie i ambicje.

Kieruje mnie to do różnych strategii motywacji opisywanych w materiałach z zakresu zarządzania i przywództwa. Chcę zebrać je krótko, opisać i przeanalizować, w jaki sposób stosujemy je w codziennej pracy z zespołem.

Klasyczne podejście – kij i marchewka

Zarządzanie 2.0 charakteryzowało motywację w kontekście „kija i marchewki”, czyli pokazywania korzyści, jakie możemy odnieść, lub wskazywania strat, których możemy uniknąć.

Zasada opiera się na podstawowych mechanizmach biologicznych –dążeniu człowiek do przyjemności/ radości/ zadowolenia i unikaniu nieprzyjemności/ kłopotów/ problemów/ trudności. Odzwierciedlają to m.in. piramida Maslowa i teoria Herzberga.

Metaprogram „od – do”

Zasada „kija i marchewki” może mieć też swoje odzwierciedlenie w jednym z metaporgramów opisywanych w obszarze neurolingwistycznego programowania. Metaprogramy bazują na wiedzy z dziedziny neurologii i lingwistyki (jak sama nazwa wskazuje :)) i podpowiadają na co możemy zwracać uwagę w komunikacji.

W neurolingwistycznym programowaniu (NLP) wyróżnia się metaprogram „od – do”, który mówi o tym, co nas motywuje:

Do – dążenie do osiągnięcia czegoś
Od – dążenie do unikania czegoś

Przykład z życia

Kierując zespołem odpowiadałam za stan magazynu.. Pomimo prób utrzymania porządku w sektorze z wieszakami nie było rezultatów. Każda rozmowa kończyła się „zwalaniem winy” na pracowników innej zmiany. 🙁

Zdecydowałam się na wprowadzenie konkretnych działań – poinformowałam zespół, że odpowiedzialność za porządek w sektorze z wieszakami jest wszystkich. Wprowadziłam zasadę, że będzie porządku to każdy pracownik straci 10% premii uznaniowej, o której decydowałam jako szef (strata). Porządek był.

Zarządzanie 3.0 i automotywacja

Badania nad motywacją pokazały, że nasze potrzeby są bardziej złożone niż tylko linia zysk–strata.

W ten oto sposób pojawiło się nowe określenie „Zarządzanie 3,0”, które jednoznacznie wskazywało, że jako ludzie mamy bardziej złożone potrzeby niż tylko linia zysk – strata. Nasze potrzeby i wartości objawiały się celami, które przekładały się na codzienne zadania.

Daniel Pink wskazał trzy kluczowe elementy automotywacji:

AUTONOMIA – potrzeba kierowania własnym życiem i pracą
MISTRZOSTWO – chęć bycia coraz lepszym w tym, co ma znaczenie
SENS – pragnienie robienia czegoś, co służy czemuś większemu niż my sam

Przykład z życia

Jeden z managerów podzielił się ze mną swoim doświadczeniem związanym z autonomią. Miał doświadczonego pracownika, któremu zlecił projekt do realizacji. Projekt był priorytetowy manager szczegółowo zaczął przedstawiać plan działań swojemu specjaliście. Po kilku minutach usłyszał od pracownika pytanie: „Czy ja mogę sam zdecydować jak będę pracował, a umówimy się tylko na przedstawienie Ci etapów projektu i finalnej wersji?”. Jak to krótkie pytanie wskazywało na potrzebę autonomii w działaniach, która był oparta też na kompetencji pracownika – miał odpowiednią wiedze specjalistyczną, aby pracować samodzielnie.

Można powiedzieć, że tak się zaczęło… a dalsze metody motywacji opisze w drugiej części artykułu.